უცხოურ უნივერსიტეტში ჩარიცხვის, სამუშაო კონტრაქტის გაფორმების ან ოჯახის წევრის დოკუმენტების საზღვარგარეთ წარდგენისას ხშირად მხოლოდ ორიგინალი საბუთი საკმარისი არ არის. აპოსტილის გაკეთება დოკუმენტზე ადასტურებს, რომ დოკუმენტზე არსებული ხელმოწერა, ბეჭედი ან თანამდებობის პირის უფლებამოსილება ავთენტურია და ის შეიძლება მიიღონ სხვა სახელმწიფოში. თუმცა სწორი პროცესი დამოკიდებულია როგორც დოკუმენტის ტიპზე, ისე იმ ქვეყანაზე, სადაც მას წარადგენთ.
აპოსტილი არ არის თარგმანი და არც ნოტარიული დამოწმება. ეს არის სპეციალური საერთაშორისო ფორმის დამოწმება, რომელიც გამოიყენება 1961 წლის ჰააგის კონვენციის მონაწილე ქვეყნებს შორის. შეცდომა ხშირად სწორედ აქ იწყება: მოქალაქე ჯერ თარგმნას უკვეთავს, შემდეგ კი აღმოაჩენს, რომ კონკრეტულ უწყებას აპოსტილი ორიგინალზე, ასლზე ან ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანზე სჭირდება.
როდის არის საჭირო აპოსტილის გაკეთება დოკუმენტზე
აპოსტილი საჭიროა მაშინ, როდესაც ქართული დოკუმენტი უნდა წარადგინოთ ჰააგის კონვენციის წევრ უცხო ქვეყანაში და მიმღები ორგანიზაცია ითხოვს მის ოფიციალურ საერთაშორისო დამოწმებას. პრაქტიკაში ეს ხშირად ეხება დაბადების, ქორწინების, განქორწინების ან გარდაცვალების მოწმობებს, დიპლომებსა და დანართებს, ნასამართლობის ცნობებს, სასამართლოს დოკუმენტებს, მინდობილობებს, კომპანიების ამონაწერებსა და სხვადასხვა ადმინისტრაციულ ცნობას.
მაგალითად, გერმანიის უნივერსიტეტმა შეიძლება მოითხოვოს აპოსტილირებული დიპლომი და მისი გერმანული თარგმანი. უცხოელმა დამსაქმებელმა შეიძლება მოგთხოვოთ ნასამართლობის ცნობა აპოსტილით. ოჯახის გაერთიანების საქმეში კი ხშირად ერთდროულად მოითხოვება დაბადების ან ქორწინების მოწმობა, აპოსტილი და მიღების ქვეყნის ენაზე შესრულებული თარგმანი.
მოთხოვნები ყოველთვის ერთნაირი არ არის. ზოგი ორგანიზაცია აპოსტილს მხოლოდ ორიგინალ დოკუმენტზე ითხოვს, ზოგი – ნოტარიულ ასლზე, ზოგი კი თარგმანის ნოტარიულ დამოწმებასაც. ამიტომ დოკუმენტის მომზადებამდე ყველაზე უსაფრთხო გზაა მიმღები ორგანოს წერილობითი მოთხოვნის გადამოწმება.
აპოსტილი და ლეგალიზაცია – მთავარი განსხვავება
თუ დანიშნულების ქვეყანა ჰააგის კონვენციის წევრია, როგორც წესი, აპოსტილი საკმარისია. თუ ქვეყანა კონვენციას არ უერთდება, შეიძლება საჭირო გახდეს ლეგალიზაცია – უფრო ფართო პროცედურა, რომელშიც რამდენიმე უწყების დამოწმება და ზოგჯერ შესაბამისი ქვეყნის საელჩოს ან საკონსულოს ჩართვაც შედის.
ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია ვადისა და ხარჯის დაგეგმვისთვის. აპოსტილი, როგორც წესი, უფრო მარტივი პროცედურაა, ხოლო ლეგალიზაცია შეიძლება მეტ დროს მოითხოვდეს. არც ერთი პროცედურა არ უნდა დაიწყოთ ვარაუდით, განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე ეხება ვიზას, სასამართლოს, უცხოურ კომპანიას ან სწავლის განაცხადის ბოლო ვადას.
რომელი დოკუმენტი უნდა მომზადდეს პირველ რიგში
სანამ განაცხადს შეიტანთ, შეამოწმეთ დოკუმენტის მდგომარეობა. ძველი, დაზიანებული, შეუსაბამო მონაცემების მქონე ან ხელით შესწორებული საბუთი შეიძლება პრობლემად იქცეს. თუ დაბადების მოწმობაში სახელის წერა განსხვავდება პასპორტში მითითებული ფორმისგან, აპოსტილი ამ შეუსაბამობას არ ასწორებს – ის მხოლოდ ოფიციალური ხელმოწერის ან ბეჭდის ნამდვილობას ადასტურებს.
დიპლომისა და აკადემიური ცნობის შემთხვევაში ხშირად უნდა გაირკვეს, რომელი დოკუმენტი სურს უნივერსიტეტს: დიპლომი, დანართი, ცალკე აკადემიური ტრანსკრიპტი თუ ყველა მათგანი. კომპანიის დოკუმენტებისთვის მნიშვნელოვანია ამონაწერის გაცემის თარიღიც, რადგან უცხოელი პარტნიორი შეიძლება ითხოვდეს ახლად გაცემულ ცნობას.
ნოტარიული დოკუმენტების, მაგალითად მინდობილობის, თანხმობის ან განცხადების შემთხვევაში, ჯერ მოწმდება ნოტარიუსის რეკვიზიტები და ხელმოწერა. შემდეგ განისაზღვრება, სჭირდება თუ არა აპოსტილი უშუალოდ ნოტარიულ აქტს, მის ასლს თუ უკვე შესრულებულ თარგმანს.
ორიგინალი, ასლი თუ თარგმანი
ეს სამი ფორმა ერთმანეთის შემცვლელი არ არის. ორიგინალზე გაცემული აპოსტილი ხშირად ყველაზე მყარი ვარიანტია სახელმწიფო აქტებისთვის, მაგრამ ზოგიერთ დოკუმენტზე ორიგინალის გამოყენება პრაქტიკული არ არის ან მიმღები მხარე ნოტარიულ ასლს ითხოვს. ამ დროს წინასწარი მითითება აუცილებელია.
თარგმანი კეთდება აპოსტილირებულ დოკუმენტთან ერთად, რათა ყველა ბეჭედი, შტამპი, ჩანართი და აპოსტილის ტექსტიც სწორად აისახოს. თუ თარგმანი აპოსტილის მიღებამდე შესრულდა, შესაძლოა მოგვიანებით დამატებითი გვერდის თარგმნა დაგჭირდეთ. ამიტომ ხშირ შემთხვევაში სწორი თანმიმდევრობაა: დოკუმენტის მომზადება, აპოსტილი და შემდეგ სრული თარგმანი. გამონაკლისი არსებობს, თუ მიმღები უწყება კონკრეტულად სხვა წესს გთავაზობთ.
პროცესი ეტაპობრივად
აპოსტილის მიღება შედარებით მარტივია, თუ თავიდანვე სწორად გაქვთ შერჩეული დოკუმენტი და მომსახურების ფორმა. ჩვეულებრივ, პროცესი მოიცავს შემდეგ ეტაპებს:
- განისაზღვრება დანიშნულების ქვეყანა და მისი მოთხოვნა აპოსტილზე ან ლეგალიზაციაზე.
- მოწმდება დოკუმენტის ტიპი, გაცემის თარიღი, ხელმოწერა, ბეჭედი და მონაცემების სიზუსტე.
- დოკუმენტი წარედგინება შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს აპოსტილისთვის.
- მიღებული აპოსტილი ითარგმნება დოკუმენტთან ერთად იმ ენაზე, რომელსაც მიმღები მხარე მოითხოვს.
- საჭიროებისას თარგმანი ნოტარიულად მოწმდება და საბუთი მზადდება ბეჭდურ ან ელექტრონულ ფორმატში.
ვადები დამოკიდებულია მომსახურების რეჟიმზე, დოკუმენტის წყაროსა და იმაზე, საჭიროა თუ არა დამატებითი შემოწმება. განსაკუთრებით ფრთხილად დაგეგმეთ დრო, თუ დოკუმენტი უნდა წარადგინოთ საელჩოში, სასწავლო დაწესებულებაში ან სასამართლოში. ბოლო დღისთვის დატოვებული პროცესი ზრდის რისკს, რომ ერთი ტექნიკური შეუსაბამობა მთელ განაცხადს შეაფერხებს.
თარგმანის ხარისხი რატომ განსაზღვრავს შედეგს
აპოსტილი არ იძლევა გარანტიას, რომ თარგმანი სწორია. უცხო უწყება ხშირად აფასებს დოკუმენტს მთლიანად: სახელი და გვარი, თარიღები, რეგისტრაციის ნომრები, ბეჭდების აღწერა, საგანმანათლებლო კვალიფიკაცია და იურიდიული ტერმინები ზუსტად უნდა ემთხვეოდეს დედანს.
განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდება სახელებისა და გვარების ტრანსლიტერაციას. თუ პასპორტში ერთი ლათინური ფორმაა, ხოლო დიპლომის თარგმანში მეორე, უნივერსიტეტმა ან დამსაქმებელმა შეიძლება დამატებითი განმარტება მოითხოვოს. ასევე, სამედიცინო ფორმა 100, სასამართლოს გადაწყვეტილება, ხელშეკრულება და ნასამართლობის ცნობა მოითხოვს არა მხოლოდ ენის ცოდნას, არამედ ოფიციალური ფორმულირებების ზუსტ გადმოცემას.
Targmna.org-ში შესაძლებელია დოკუმენტის სკანის წინასწარ გაგზავნა შეფასებისა და პროცესის დაგეგმვისთვის. ასეთ დროს ადრევე ირკვევა, რა ენაზეა საჭირო თარგმანი, სჭირდება თუ არა ნოტარიული დამოწმება და რა თანმიმდევრობით უნდა მომზადდეს აპოსტილი.
ყველაზე ხშირი შეცდომები
პირველი შეცდომაა იმის ვარაუდი, რომ ყველა ქვეყანას აპოსტილი სჭირდება. ზოგ ქვეყანაში საკმარისია ჩვეულებრივი თარგმანი, ზოგან კი აუცილებელია ლეგალიზაცია. მეორე შეცდომაა აპოსტილისთვის დოკუმენტის არასწორი ვერსიის წარდგენა – მაგალითად, ძველი ცნობის ან არასრული დიპლომის დანართის.
მესამე პრობლემაა თარგმანის შეკვეთა აპოსტილის გარეშე, როდესაც საბოლოოდ აპოსტილის ტექსტიც უნდა გადაითარგმნოს. მეოთხე შეცდომაა ბეჭდისა და ხელმოწერის იგნორირება: თარგმანში უნდა აისახოს ყველა ხილული ოფიციალური რეკვიზიტი, თუ მიმღები ორგანოს წესით სხვა მოთხოვნა არ არის დადგენილი.
ხშირად დასმული კითხვები
აპოსტილი ვადას გადის?
აპოსტილს, როგორც დამოწმებას, ჩვეულებრივ, კონკრეტული მოქმედების ვადა არ აქვს. თუმცა თავად დოკუმენტს შეიძლება ჰქონდეს. მაგალითად, ნასამართლობის ცნობა ან კომპანიის ამონაწერი მიმღებმა უწყებამ შეიძლება მხოლოდ ბოლო სამი ან ექვსი თვის განმავლობაში გაცემული მიიღოს.
შეიძლება თუ არა დოკუმენტის სკანით დაწყება?
სკანი საკმარისია წინასწარი შემოწმებისთვის, თარგმანის მოცულობის შეფასებისა და მოთხოვნების გასარკვევად. თუმცა აპოსტილისთვის ხშირად საჭიროა ორიგინალი ან ოფიციალურად დამოწმებული ვერსია. ეს დოკუმენტის სახესა და შესაბამისი ორგანოს წესზეა დამოკიდებული.
საჭიროა თუ არა აპოსტილის თარგმნა?
თუ დოკუმენტი უცხო ენაზე წარსადგენად ითარგმნება, უმეტეს შემთხვევაში ითარგმნება აპოსტილის ტექსტიც. ასე მიმღები უწყება ხედავს, რომ დოკუმენტის საერთაშორისო დამოწმება სრულადაა წარმოდგენილი.
დოკუმენტის გადაცემამდე შეინახეთ ორიგინალი, აპოსტილირებული ვერსია და დასრულებული თარგმანი ცალ-ცალკე ფაილად. ერთი მკაფიო მოთხოვნის, სწორად შერჩეული პროცედურისა და ზუსტად შესრულებული თარგმანის პირობებში თქვენი საბუთი საზღვარგარეთ წარსადგენად გაცილებით თავდაჯერებულად იქნება მომზადებული.
Leave a Reply