კონფერენციაზე უცხოელი სპიკერის გამოსვლის რამდენიმე წუთით გადათარგმნაც კი ხშირად საკმარისია იმისთვის, რომ აუდიტორიამ აზრის მთავარი ხაზი დაკარგოს. სინქრონული თარგმანი კონფერენციაზე ამ პრობლემას აგვარებს: მონაწილე თარჯიმნის ხმას ყურსასმენით თითქმის იმავე დროს ისმენს, როცა სპიკერი საუბრობს. თუმცა შედეგი მხოლოდ ენის ცოდნაზე არ დგას. საჭიროა სწორად დაგეგმილი ფორმატი, გამოცდილი თარჯიმანი, გამართული ტექნიკა და ღონისძიების მასალების წინასწარ მიწოდება.
კონფერენციის ორგანიზატორისთვის ეს მომსახურება არ არის მხოლოდ დამატებითი კომფორტი. საერთაშორისო პარტნიორებთან, ინვესტორებთან, სამედიცინო, იურიდიულ, საგანმანათლებლო ან ბიზნესაუდიტორიასთან მუშაობისას თარგმანის ხარისხი პირდაპირ მოქმედებს სპიკერის სანდოობაზე, დისკუსიის ტემპზე და მიღებული გადაწყვეტილებების სიზუსტეზე.
რას ნიშნავს სინქრონული თარგმანი კონფერენციაზე
სინქრონული თარგმანის დროს თარჯიმანი უსმენს მომხსენებელს და რამდენიმე წამის დაყოვნებით გადასცემს ნათქვამს სხვა ენაზე. მონაწილეები თარგმანს ინდივიდუალური ყურსასმენებით იღებენ. სპიკერი არ ჩერდება ყოველი ფრაზის შემდეგ, ამიტომ პრეზენტაციის ბუნებრივი რიტმი შენარჩუნებულია.
ეს ფორმატი განსხვავდება თანმიმდევრული თარგმანისგან. თანმიმდევრული თარგმანისას მომხსენებელი პერიოდულად აკეთებს პაუზას, თარჯიმანი კი ნათქვამს შემდეგ თარგმნის. ასეთი მიდგომა პრაქტიკულია მოკლე მოლაპარაკებაზე, პრესკონფერენციაზე ან მცირე სამუშაო შეხვედრაზე, მაგრამ დიდ კონფერენციას მნიშვნელოვნად ახანგრძლივებს.
სინქრონული ფორმატი განსაკუთრებით გამოსადეგია, თუ ღონისძიებას ჰყავს 30-ზე მეტი მონაწილე, პროგრამა მჭიდროა, რამდენიმე უცხოელი სპიკერია ან აუდიტორიას ერთდროულად სჭირდება ქართული, ინგლისური, რუსული, თურქული, გერმანული, ფრანგული ან სხვა ენის არხი. საბოლოო არჩევანი მაინც დარბაზის ზომაზე, მონაწილეთა ენებზე, დღის წესრიგსა და ბიუჯეტზეა დამოკიდებული.
როდის არის სინქრონული ფორმატი სწორი არჩევანი
თუ მომხსენებელი კითხულობს მოხსენებას, აჩვენებს სლაიდებს და მის გამოსვლას ასობით ადამიანი უსმენს, სინქრონული თარგმანი ყველაზე ეფექტიანი გადაწყვეტაა. აუდიტორია ინფორმაციის მიღებას არ ელოდება, ხოლო პროგრამის ხანგრძლივობა პრაქტიკულად არ ორმაგდება.
ეს მომსახურება ხშირად სჭირდებათ საერთაშორისო ბიზნესფორუმებს, სამედიცინო კონგრესებს, აკადემიურ კონფერენციებს, ტრენინგებს, სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციების ღონისძიებებს, სასამართლო ან პროფესიულ დისკუსიებსა და უცხოელი პარტნიორების მონაწილეობით გამართულ პრეზენტაციებს. განსაკუთრებით ფრთხილად უნდა დაიგეგმოს იურიდიული, ფინანსური და ტექნიკური თემატიკის ღონისძიებები, სადაც ერთი ტერმინის არაზუსტმა გადმოცემამ შეიძლება შინაარსი შეცვალოს.
მცირე, ინტერაქტიული შეხვედრისთვის სინქრონული თარგმანი ყოველთვის აუცილებელი არ არის. მაგალითად, ექვსი ადამიანის მოლაპარაკებაზე, სადაც მონაწილეები ხშირად სვამენ კითხვებს, თანმიმდევრული ან ჩურჩულით თარგმანი ზოგჯერ უფრო პრაქტიკულია. ორგანიზატორმა უნდა შეაფასოს არა მხოლოდ მონაწილეთა რაოდენობა, არამედ კომუნიკაციის ტიპიც.
თარჯიმნის შერჩევა: ენის ცოდნაზე მეტი
სინქრონული თარჯიმანი მუშაობს მაღალი კონცენტრაციით და დროის მინიმალურ მონაკვეთში იღებს გადაწყვეტილებას სიტყვების, ტერმინების და წინადადების სტრუქტურის შესახებ. ამიტომ წერილობითი თარგმანის გამოცდილება თავისთავად არ ნიშნავს, რომ სპეციალისტი კონფერენციის კაბინაში იმუშავებს სათანადო დონეზე.
შერჩევისას მნიშვნელოვანია თარჯიმნის გამოცდილება კონკრეტულ სფეროში. ენერგეტიკის ფორუმს, კლინიკურ სემინარს, საფინანსო პრეზენტაციასა და სამართლებრივ კონფერენციას სხვადასხვა ლექსიკა, შემოკლებები და ფორმულირებები აქვს. პროფესიონალმა წინასწარ უნდა იცოდეს თემატიკა, სპიკერების სია, სამუშაო ენები და მოსალოდნელი დისკუსიის ფორმატი.
ხანგრძლივ სესიებზე ერთი თარჯიმანი საკმარისი არ არის. ჩვეულებრივ, სინქრონულ თარგმანზე მუშაობენ ორი თარჯიმანი თითო ენობრივ არხზე და მონაცვლეობენ დაახლოებით 20-30 წუთში. ეს არ არის ზედმეტი ხარჯი: დაღლილობა სწრაფად აისახება რეაქციის სისწრაფეზე, ციფრების აღქმასა და ტერმინოლოგიის სიზუსტეზე.
რომელი ტექნიკა არის საჭირო
სინქრონული თარგმანი ტექნიკურადაც სწორად უნდა მოეწყოს. სტანდარტულ ღონისძიებაზე საჭიროა ხმის იზოლაციის მქონე კაბინა, თარჯიმნის პულტი და ყურსასმენები, აუდიოსისტემა, მიკროფონები, მიმღებები მონაწილეებისთვის და ტექნიკოსი, რომელიც პროცესს მთელი ღონისძიების განმავლობაში აკონტროლებს.
პატარა დარბაზში ან მოკლე ღონისძიებაზე ზოგჯერ გამოიყენება პორტატიული სისტემა – თარჯიმანს აქვს მიკროფონი, მონაწილეებს კი მიმღები და ყურსასმენი. ეს ვარიანტი მოქნილია, თუმცა ხმაურიან სივრცეში, მრავალრიცხოვან აუდიტორიასთან ან რამდენიმე ენაზე მუშაობისას სრულფასოვან საკონფერენციო სისტემას ვერ ჩაანაცვლებს.
ტექნიკის დაჯავშნამდე უნდა დადგინდეს მონაწილეთა ზუსტი ან სავარაუდო რაოდენობა, ენების რაოდენობა, დარბაზის გეგმა, სცენის მდებარეობა და ონლაინ ჩართვების არსებობა. თუ სპიკერი დისტანციურად ერთვება, აუცილებელია წინასწარი აუდიოტესტი. ცუდი ინტერნეტი, დაგვიანებული ხმა ან პრეზენტაციის ეკრანზე მიუწვდომლობა თარჯიმნის მუშაობას მნიშვნელოვნად ართულებს.
რა მასალა უნდა მიიღოს თარჯიმანმა წინასწარ
კონფერენციის პროგრამა თარჯიმანს ღონისძიებამდე რამდენიმე საათით ადრე არ უნდა გადაეცეს. რაც ადრე მიიღებს სპეციალისტი მასალებს, მით უფრო ზუსტად მოემზადება. სასურველია მიეწოდოს დღის წესრიგი, სპიკერების სახელები და თანამდებობები, პრეზენტაციები, მოხსენებების ტექსტები ან თეზისები, კომპანიისა და პროდუქტის დასახელებები, აბრევიატურები და სპეციალური ტერმინების განმარტებები.
თუ ორგანიზაცია იყენებს საკუთარ, დამკვიდრებულ ტერმინოლოგიას, ეს ცალკე უნდა აღინიშნოს. მაგალითად, კონტრაქტის, რეგულაციის, სამედიცინო პროტოკოლის ან ტექნიკური მოწყობილობის სახელწოდების თვითნებურად შეცვლა არასასურველია, მაშინაც კი, როცა ენობრივად სხვა ფორმა უფრო ბუნებრივად ჟღერს.
პრეზენტაციაზე არსებული ცხრილები, რიცხვები და გრაფიკები ასევე მნიშვნელოვანია. თარჯიმანს ხშირად უწევს პროცენტების, თარიღების, ვალუტის, სტატისტიკური მონაცემებისა და სახელების მყისიერი გადმოცემა. წინასწარი გაცნობა ამცირებს შეცდომის რისკს და აჩქარებს სამუშაო პროცესს.
დაგეგმვა ღონისძიებამდე
ორგანიზატორმა მომსახურების მომწოდებელს თავიდანვე უნდა აცნობოს ღონისძიების თარიღი, ადგილი, სამუშაო საათები, მონაწილეთა რაოდენობა, ენობრივი მიმართულებები და სასურველი ფორმატი. ასევე უნდა დაზუსტდეს, იგეგმება თუ არა კითხვა-პასუხი, პანელური დისკუსია, ვიდეოჩვენება, ერთდროული სესიები ან დისტანციური სპიკერის ჩართვა.
ღონისძიების დღეს სასარგებლოა მოკლე ტექნიკური შემოწმება სპიკერებთან, მოდერატორთან, ხმის ოპერატორთან და თარჯიმნებთან ერთად. უნდა შემოწმდეს მიკროფონები, სლაიდების ხილვადობა, ყურსასმენების მუშაობა და ენობრივი არხების მონიშვნა. მონაწილეებს წინასწარ უნდა განემარტოთ, რომელ არხზე მიიღებენ მათთვის სასურველ ენას.
პრაქტიკაში ყველაზე ხშირად პრობლემას ქმნის არა თარგმანი, არამედ ბოლო წუთში შეცვლილი პროგრამა. ახალი სპიკერი, გაუგზავნელი პრეზენტაცია, გაუმართავი მიკროფონი ან სწრაფი საუბარი თარჯიმანს დამატებით სირთულეს უქმნის. ამიტომ ღონისძიების კოორდინატორს უნდა ჰყავდეს პასუხისმგებელი პირი, რომელიც ცვლილებებს თარჯიმნების გუნდს დაუყოვნებლივ აცნობებს.
ფასი რა ფაქტორებზეა დამოკიდებული
სინქრონული თარგმანის ღირებულება გამოითვლება რამდენიმე გარემოების მიხედვით: სამუშაო ენები, თარჯიმნების რაოდენობა, ღონისძიების ხანგრძლივობა, თემატიკის სირთულე, ტექნიკური აღჭურვილობა, მონაწილეთა რაოდენობა და ქალაქის ფარგლებს გარეთ მომსახურების საჭიროება.
იშვიათი ენობრივი წყვილი ან ვიწრო პროფესიული თემა შეიძლება წინასწარ მოძიებასა და დამატებით მომზადებას მოითხოვდეს. თუ კონფერენცია რამდენიმე პარალელურ დარბაზში მიმდინარეობს, თითოეული სესიისთვის ცალკე ენობრივი გუნდი და ტექნიკური გადაწყვეტაა საჭირო. ზუსტი კომერციული შეთავაზებისთვის საჭიროა პროგრამისა და ტექნიკური მოთხოვნების გაზიარება, ვიდრე მხოლოდ თარიღისა და ენის დასახელება.
Targmna.org-ის მსგავს პროფესიულ ბიუროსთან თანამშრომლობისას ორგანიზატორს შეუძლია ერთ სივრცეში დააზუსტოს თარჯიმნების სამუშაო ენები, სპეციალიზაცია, ადგილზე მომსახურება და საჭიროების შემთხვევაში კონფერენციის დოკუმენტების წერილობითი თარგმანიც.
ხშირი კითხვები
შეიძლება თუ არა ერთი თარჯიმანი მთელი დღის განმავლობაში მუშაობდეს?
მოკლე გამოსვლის შემთხვევაში – კი. თუმცა რამდენიმე საათიან კონფერენციაზე ხარისხის შესანარჩუნებლად ჩვეულებრივ საჭიროა ორი თარჯიმანი თითოეულ ენობრივ მიმართულებაზე. მონაცვლეობა პროფესიული სამუშაო სტანდარტის ნაწილია.
შესაძლებელია თუ არა ონლაინ და ადგილზე მონაწილეების ერთდროული მომსახურება?
შესაძლებელია, თუ პლატფორმა და აუდიოსისტემა ამას ტექნიკურად უზრუნველყოფს. აუცილებელია წინასწარი ტესტირება, რადგან ონლაინ მონაწილესაც უნდა მიუვიდეს როგორც ორიგინალი ხმა, ისე არჩეული ენის თარგმანი.
რამდენი ხნით ადრე უნდა დაიჯავშნოს მომსახურება?
სასურველია დაჯავშნა რაც შეიძლება ადრე, განსაკუთრებით პოპულარული ენების, მრავალენოვანი პროგრამის, სპეციალიზებული თემატიკისა და ტექნიკის საჭიროების შემთხვევაში. წინასწარი დრო თარჯიმნებს აძლევს შესაძლებლობას გაეცნონ მასალებს და ორგანიზატორს – მშვიდად მოაგვაროს ყველა ტექნიკური საკითხი.
კონფერენციის კარგი თარგმანი მონაწილეებს თითქმის შეუმჩნევლად ეხმარება ერთმანეთის გაგებაში. სწორედ ამიტომ მისი დაგეგმვა უნდა დაიწყოს პროგრამის შედგენისთანავე: დროულად მიწოდებული მასალა, შესაფერისი სპეციალისტი და შემოწმებული ტექნიკა ქმნის პირობებს, რომ ყველა მონაწილემ მოისმინოს ზუსტად ის, რისი თქმაც სპიკერს სურდა.
Leave a Reply